sponsor

10.Sınıf Edebiyat Ders Kitabı Cevapları Sayfa-21-30 | Yeni Müfredat, Türk dili ve edebiyatı 10 sınıf ders kitabı cevapları 2026-2027,2028, 10 sınıf Türk dili ve edebiyatı ders kitabı cevapları, 39-40-41-42-43-44-45-46-47-48-49-50-51-52-53-54-55-56-57 

Türk dili ve edebiyatı 10 sınıf ders kitabı cevapları 2025-2026-2027, 10.SINIF EDEBİYAT KİTAP CEVAPLARI MEB YAYINLARI, 10. SINIF EDEBİYAT KİTAP CEVAPLARI, 10.SINIF TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI KİTAP CEVAPLARI, KİTAP CEVAPLARI, 2025, 2026, 2027,


www.edebiyatdersi.com  ,değerli akademisyen-öğretmen-öğrenci-edebiyat sever takipçileri.
 
derskonum ailesi,  olarak her dönem olduğu gibi yeni dönemde de sizler için kitap cevapları, konu anlatımı, pdf ders notları ile her zaman yanınızdayız..
 
 Bu sayfamızda siz değerli takipçilerimiz için 10. Sınıf Edebiyat Ders Kitabı Cevapları Yeni Müfredat  üzerine bir paylaşım yapacağız. 
 
İyi çalışmalar..

destek olmak için lütfen LİNK paylaşınız
 
CEVAPLAR AŞAĞIDA
 
Sizde eğer bize ve tüm eğitim camiasına yardımcı olmak adına hazırladığınız yazılıları-notları-soruları-videoları paylaşmak isterseniz mail adresinden bize ulaşabilirsiniz.
 
İyi çalışmalar..



DİĞER TÜM SAYFALAR İÇİN TIKLAAAAAAA


10. Sınıf Edebiyat Ders Kitabı Sayfa 39 Cevapları

Metin Tahlili-2 (Anlama) – Okuma

39. sayfada Bedri Rahmi Eyüboğlu'nun Türküler Dolusu adlı şiirinden bir bölüm yer almaktadır. Bu sayfada ayrıca cevaplandırılacak bağımsız bir soru bulunmamaktadır; şiirle ilgili sorular 40. sayfada yer almaktadır.

Kısa Not: Şiirde türküler; halkın dilini, duygularını, köyünü, yaylasını ve memleket sevgisini taşıyan ortak kültür ürünleri olarak ele alınmaktadır.


10. Sınıf Edebiyat Ders Kitabı Sayfa 40 Cevapları

Türküler Dolusu – Metni Anlama

1. Soru: Toplumların, geleneklerini şiirsel bir dille yansıtmalarının gerekçeleri neler olabilir?Örnek Cevap: Şiirsel anlatım duygu ve düşüncelerin daha etkili, ahenkli ve akılda kalıcı biçimde aktarılmasını sağlar. Böylece gelenekler ve kültürel değerler kuşaktan kuşağa daha kolay taşınabilir.
2. a) Soru: Okuduğunuz şiirde türküye ait hangi unsurlara yer verilmiştir?Kısa Cevap: Şiirde türkülerin sözü, sesi, biçimi, anonimliği ve halkın duygu dünyasını yansıtması gibi özelliklerine yer verilmiştir.
2. b) Soru: Siz olsaydınız türkülerin hangi yönlerini şiirinize yansıtırdınız?Örnek Cevap: Türkülerin insanları ortak duygularda buluşturan, geçmişi hatırlatan, sevinci ve hüznü birlikte taşıyan yönlerini şiirime yansıtırdım.
3. Soru: Şair, şiirini oluştururken toplumun hangi özelliklerini ön plana çıkarmıştır? Bu özellikler hangi millî ve manevi değerlerle ilişkilendirilebilir? Gerekçelendirerek açıklayınız.Örnek Cevap: Şair, halkın samimiyetini, ortak duygu dünyasını, köy ve yayla yaşamını, dilini ve memleketle kurduğu bağı öne çıkarmıştır. Bunlar vatan sevgisi, millî kimlik, kültürel bağlılık, birlik ve dayanışma değerleriyle ilişkilendirilebilir.
4. Soru: Okuduğunuz şiire göre türkü, söyleyiciyle toplum arasında nasıl bir bağ kurmuştur?Kısa Cevap: Türküler söyleyicinin bireysel duygularını toplumun ortak dili, kültürü ve hafızasıyla birleştirerek güçlü bir bağ kurmuştur.

Sıra Sizde

1. Soru: Aşağıdaki sözlü kültür ürünlerinin söyleyiş özellikleriyle ilgili tahminlerinizi tabloda ilgili başlıkların altına yazınız.Örnek Cevap:
Ezgili SöylenenEzgisiz Söylenen
TürküMasal
NinniDeyim
MâniTekerleme
KoşukFıkra
VarsağıDestan
SemaiBilmece
Halk hikâyesi
Efsane
2. Soru: “Türkü tutturmak, türkü çağırmak, türkü yakmak, köy türküsü” ifadelerinin anlamlarını tahmin ediniz.Kısa Cevap:
Türkü tutturmak: Türkü söylemek.
Türkü çağırmak: Türkü söylemek.
Türkü yakmak: Türkü sözünü bestelemek.
Köy türküsü: Köyü veya köylüyü anlatan türkü.
3. Soru: “Birlikte türkü söyleyebildiklerim benim milliyetimdendir.” sözünde türkülerin hangi yönüne vurgu yapılmaktadır? Açıklayınız.Örnek Cevap: Bu sözde türkülerin insanları ortak dil, duygu, kültür ve millî kimlik etrafında birleştiren yönüne vurgu yapılmaktadır.
4. Soru: Dizi ve filmlerde sıklıkla türkülerden yararlanılmaktadır. Yapımcılar, dizi ve filmlerde türkülerin hangi toplumsal etkisinden yararlanmayı amaçlıyor olabilir?Örnek Cevap: Türküler izleyicide aidiyet, özlem, ortak geçmiş ve kültürel yakınlık duyguları oluşturabilir. Ayrıca sahnenin duygusunu ve olayların geçtiği yörenin kültürel özelliklerini daha güçlü biçimde yansıtabilir.

10. Sınıf Edebiyat Ders Kitabı Sayfa 41 Cevapları..

Sıra Sizde – Türkü Kavramı

5. a) Soru: Türkü kelimesinin size çağrıştırdıklarını aşağıdaki kutucuklara yazınız.Örnek Cevap: Kitapta “Ezgi” örnek olarak verilmiştir. Diğer kutulara şunlar yazılabilir:
Saz, Anadolu, halk, sevda, gurbet, hasret, yöre, kültür, duygu.
5. b) Soru: Kutucuklara yazdığınız ifadelerden faydalanarak aklınıza gelen türkü isimlerini yazınız.Örnek Cevap:
• Çanakkale Türküsü
• Yemen Türküsü
• Gesi Bağları
• Allı Turnam
• Sarı Gelin
• Hekimoğlu
• Ordu'nun Dereleri
• Kara Tren

Okumayı Yönetebilme – Turnalar

Uygulama: Metni okumaya başlamadan önce karekoddaki içeriği dinleyiniz ve müziğin sizde uyandırdığı duygudan hareketle türkünün içeriğiyle ilgili tahminlerde bulununuz.Örnek Tahmin: Türkünün hasret, ayrılık, yolculuk, haber bekleme ve sevdiğine kavuşma isteği gibi duyguları anlatacağını tahmin ediyorum. “Turnalar” başlığı da bana uzak yolları ve haber taşımayı çağrıştırmaktadır.

Okuma Uygulaması: Türküyü vurgu, tonlama ve ritme dikkat ederek yüksek sesle okuyunuz; ardından ezgili biçimde okumaya çalışınız.

Örnek Cevap: Tahminlerimin büyük ölçüde doğru olduğunu gördüm. Türküde turnaların yolculuğu, yaralanma ve tehlikelerden korunma, sevilen kişiden haber alma, hasret ve sonunda iyiliğe kavuşma umudu işlenmektedir.

10. Sınıf Edebiyat Ders Kitabı Sayfa 42 Cevapları

2. Okuma Metni - Turnalar

42. sayfada cevaplandırılması gereken bağımsız bir soru bulunmamaktadır. Bu sayfada anonim halk edebiyatı ürünü olan Turnalar türküsü yer almaktadır.

Türküde turnalar üzerinden hasret, yolculuk, tehlikelerden korunma, sevilen kişiden haber alma ve iyi bir sona ulaşma umudu anlatılmaktadır.


10. Sınıf Edebiyat Ders Kitabı Sayfa 43 Cevapları

Anlam Oluşturabilme - Söz Varlığımız

1. Soru: Okuduğunuz metnin bağlamını göz önünde bulundurarak aşağıdaki kelimelerin/kelime gruplarının anlamlarına yönelik tahminlerde bulununuz. Tahminlerinizin doğruluğunu TDK Güncel Türkçe Sözlük'ten kontrol ederek verilen kelimelerin metindeki anlamlarını yazınız. Türküde geçen bu kelimelerin/kelime gruplarının yerine metnin bağlamını bozmayacak şekilde başka hangi kelimelerin/kelime gruplarının kullanılabileceğine yönelik önerilerinizi yazınız.Kısa Cevap:
Kelime / Kelime GrubuMetindeki AnlamıKelime / Kelime Grubu Önerisi
katar katarSıra sıra, topluluklar hâlindeSıra sıra, art arda
eğrim eğrimEğilerek, kıvrılarakKıvrıla kıvrıla
nâmeMektup, yazılı haberMektup
MevlâAllahYaradan
sarmakBir şeyi başka bir şeyin çevresine dolamak, bağlamakBağlamak
onarmakDüzeltmek, iyi duruma getirmekYoluna koymak, düzeltmek
asılSoy, kökenKöken
2. Soru: Aşağıdaki dizelerde altı çizili kelimeleri farklı anlamlara gelecek şekilde cümle içinde kullanınız.Örnek Cevap:
kalmaz: Düzenli çalışırsa bu yıl sınıfta kalmaz.
inme: Doktor, hastanın inme geçirdiğini söyledi.
gelir: Ailenin aylık geliri giderlerini karşılamaya yetiyordu.
sarayım: Benim hayalimdeki sarayım deniz kıyısında olurdu.
ara: İki ders arasında kısa bir ara verdik.

10. Sınıf Edebiyat Ders Kitabı Sayfa 44 Cevapları

Sıra Sizde - Türkülerin Oluşması ve Yayılması
1. Soru: Türküler sözlü geleneğin hangi özelliklerini taşır? Yazınız.Kısa Cevap: Türküler ağızdan ağıza ve kuşaktan kuşağa aktarılır, halkın ortak malı hâline gelir ve aktarım sırasında sözlerinde ya da ezgilerinde değişiklikler görülebilir. Ezgili ve akılda kalıcı olmaları da sözlü aktarımı kolaylaştırır.
2. Soru: Türkülerin kuşaktan kuşağa aktarılmasının sebepleri hakkındaki düşüncelerinizi yazınız.Kısa Cevap: Türküler toplumun ortak duygularını, yaşanmış olaylarını ve kültürel değerlerini yansıttığı için benimsenir. Ezgilerinin etkileyici, sözlerinin akılda kalıcı olması da uzun süre yaşatılmalarını sağlar.
3. Soru: Türkülerin yayılma şekillerinde zamanla ne tür değişiklikler olduğunu örnekler vererek açıklayınız.Kısa Cevap: Eskiden türküler ticaret kervanları, gezgin âşıklar, askerler, savaşlar ve göçler aracılığıyla yavaş biçimde yayılırdı. Radyo, televizyon ve teyp gibi teknolojik araçların kullanılmaya başlanmasıyla türküler çok daha kısa sürede geniş kitlelere ulaşmıştır.

10. Sınıf Edebiyat Ders Kitabı Sayfa 45 Cevapları

Sıra Sizde - Turnalar Türküsünde Ahenk

Soru: Turnalar türküsünün tabloda verilen ahenk özelliklerini belirleyerek ilgili kavramların karşısına yazınız.Kısa Cevap:
Ahenk ÖzelliğiTurnalar Türküsü
Nazım birimiBent. Üç dizelik bentleri iki dizelik kavuştak izlemektedir.
Ölçü11'li hece ölçüsü kullanılmıştır.
AsonansÖzellikle a, ı ve i ünlülerinin tekrarı ahengi desteklemektedir.
AliterasyonÖzellikle r, l ve n ünsüzlerinin tekrarından yararlanılmıştır.
Kafiye“pınara - ara - onara” sözcüklerinde “ara” zengin kafiyedir. “kış - taş - hoş” sözcüklerinde ortak “ş” sesi yarım kafiyedir.
Redif“kış olur - taş olur - hoş olur” dizelerinde “olur”; “sorayım - sarayım - alayım” sözcüklerinde “-ayım” rediftir.
Kelime ve dize tekrarları“İnme turnam inme”, “katar katar”, “eğrim eğrim” ifadeleri tekrar edilmiştir. Ayrıca “Katar katar olmuş gelir, turnalar / Eğrim eğrim ne hoş gelir, turnalar” dizeleri her bentten sonra yinelenen kavuştaktır.

Dilimizin İncelikleri

Soru: Turnalar türküsünün konusundan yola çıkarak türkünün içeriğine uygun kısa bir hikâye yazınız. Hikâyenin başkahramanını ve turnaları betimleyiniz. Betimleme yaparken hangi sözcük türünü sıklıkla kullandığınızı gerekçesiyle açıklayınız.Örnek Cevap:
Turnaların Getirdiği Haber
Ali, dağların arasındaki küçük bir köyde yaşayan sessiz ve sabırlı bir gençti. Sevdiği kişi ailesiyle uzak bir şehre gitmişti. Ali her bahar köyün yanındaki berrak pınara gelir ve gökyüzünden geçecek turnaları beklerdi.
Bir sabah gökyüzünde uzun kanatlı, zarif turnalar belirdi. Kuşlar sıra sıra ilerliyor, içlerinden yaralı olan biri diğerlerinin gerisinde kalıyordu. Ali turnaların uzak diyarlardan haber getirdiğine inanıyordu.
Cebinden küçük bir kâğıt çıkardı ve sevdiğine duyduğu özlemi birkaç cümleyle yazdı. Turnalar uzak dağlara doğru kaybolurken Ali'nin içine yeniden umut doldu. Belki bir gün beklediği güzel haber de onlarla gelecekti.
Kullandığım sözcük türü: Betimlemelerde özellikle sıfatlardan yararlandım. “Küçük köy, sessiz genç, berrak pınar, uzun kanatlı turnalar, yaralı turna” gibi sıfat tamlamaları varlıkların özelliklerini belirterek anlatılanların zihinde daha kolay canlanmasını sağlar.

10. Sınıf Edebiyat Ders Kitabı Sayfa 46 Cevapları

Karşılaştıralım

1. Soru: Turnalar türküsüyle Atem Tutam Men Seni adlı ninniyi tabloda verilen ölçütlere göre karşılaştırınız. Bu şiirlerin benzer ve farklı yönlerini tespit ediniz.Kısa Cevap:
ÖlçütTurnalarAtem Tutam Men Seni
Konusu ve temasıHasret, ayrılık, haber alma ve kavuşma isteği işlenmektedir.Anne-çocuk sevgisi, şefkat ve iyi dilekler anlatılmaktadır.
Açık ve örtük iletisiAçık ileti: Turnalara tehlikelerden uzak durmaları söylenir.
Örtük ileti: Turnalar sevilen kişiye haber ulaştırma ve kavuşma umudunu temsil eder.
Açık ileti: Çocuğa sevgiyle seslenilir ve güzel dileklerde bulunulur.
Örtük ileti: Çocuğun mutlu ve güzel bir geleceğe sahip olması istenir.
Söylenme amacıÖzlem ve ayrılık duygusunu dile getirmek, sevilen kişiden haber alma isteğini anlatmak.Çocuğu sakinleştirmek ve uyutmak; ona sevgi ve şefkat göstermek.
Ait olduğu gelenekAnonim halk türküsü geleneğiAnonim ninni geleneği
Ahenk unsurlarıHece ölçüsü, uyak, redif, ikilemeler, tekrarlar ve kavuştak.Ezgi, uyak, ses ve kelime tekrarları ile tekrarlı söyleyiş.

Örnek Cevap: Her iki metin de anonim halk edebiyatına aittir ve ezgiyle söylenir. Tekrarlar ve ses benzerlikleri ahenk sağlar. Turnalar’da özlem ve haber alma isteği, ninnide ise çocuğa duyulan sevgi ve iyi dilekler öne çıkar. Türkü duyguları dile getirmek, ninni çocuğu sakinleştirmek ve uyutmak için söylenir. Karşılaştırmayı tablodaki ölçütlere göre, metinlerdeki söz ve tekrarlardan yararlanarak yaptım. Çünkü benzerlik ve farklılıklar metindeki ifadelerle desteklenmelidir.

Soru: Bu tespitleri yaparken nasıl bir yol izlediğinizi gerekçeleriyle açıklayınız.

Örnek Cevap: Önce iki metnin konusunu, temel duygusunu ve söylenme amacını belirledim. Daha sonra tekrarları, ezgili söyleyişi ve ait oldukları sözlü kültür geleneğini karşılaştırarak benzer ve farklı yönlerini tespit ettim.
2. Soru: Türkü ve ninni metinlerinin yapı unsurlarına yönelik çıkarımlarınızdan hareketle bu unsurların içeriğe katkısıyla ilgili düşüncelerinizi söyleyiniz.Kısa Cevap: Ölçü, uyak, tekrar ve ezgi gibi unsurlar metinlerin daha akıcı, etkileyici ve akılda kalıcı olmasını sağlar. Turnalar'daki tekrarlar özlem duygusunu güçlendirirken ninnideki tekrarlar daha sakin ve yumuşak bir söyleyiş oluşturur.
3. Soru: Turnalar türküsünün ve Atem Tutam Men Seni adlı ninninin içeriğini nasıl bir görselle yansıtmak isterdiniz? Gerekçelendirerek açıklayınız.Örnek Cevap:

Turnalar: Uzaklara doğru sıra sıra uçan turnaları izleyen, elinde mektup bulunan bir kişiyi çizerdim. Çünkü turnalar türküde özlem ve haber alma isteğiyle ilişkilendirilmektedir.

Atem Tutam Men Seni: Çocuğunu sevgiyle kucağında tutan bir anne ve sıcak bir aile ortamı çizerdim. Çünkü ninnide sevgi, şefkat ve çocuğa yönelik iyi dilekler öne çıkmaktadır.

10. Sınıf Edebiyat Ders Kitabı Sayfa 47 Cevapları

Birlikte Öğrenelim

Soru: Turnalar adlı türkünün dil ve anlatım özellikleriyle ilgili unsurları grupça belirleyiniz.Kısa Cevap:

İçtenlik: Sevgi ve özlem duyguları samimi biçimde anlatılmıştır.
İkilemeler: “katar katar”, “eğrim eğrim”.
Seslenme ifadeleri: “İnme turnam inme”.
Yalın anlatım: Açık ve kolay anlaşılır bir halk dili kullanılmıştır.
Çağrışım: Turnalar; yolculuk, haber, hasret ve sevgiliyi çağrıştırmaktadır.
Yerel söyleyiş: “avcu” gibi halk söyleyişine ait kullanımlar vardır.
Tekrarlı ifadeler: Kavuştak ve bazı kelimeler sürekli yinelenmektedir.
Özlülük: Az sözle yoğun bir özlem ve umut duygusu aktarılmıştır.
Soru: Türkünün ait olduğu edebî geleneğin metnin dil ve anlatım özellikleriyle ilişkisi nedir?Kısa Cevap: Türkü anonim halk edebiyatı ve sözlü kültür geleneğine aittir. Bu nedenle sade halk dili, ezgili söyleyiş, tekrarlar ve kolay hatırlanan ifadeler kullanılmıştır.
Soru: Dil ve anlatım özelliklerinin söyleyicinin üslubunu oluşturmadaki rolü nedir?Kısa Cevap: Sade kelimeler, seslenmeler, ikilemeler ve tekrarlar söyleyicinin yalın, içten ve duygulu bir üslup oluşturmasını sağlamıştır.
Soru: Söyleyicinin böyle bir üslup tercih etmesinin sebepleri neler olabilir?Kısa Cevap: Türkünün halk arasında ezgiyle söylenmesi ve sözlü olarak aktarılması kolay anlaşılır ve akılda kalıcı bir anlatımı gerekli kılmış olabilir. Ayrıca özlem ve sevgi gibi duyguların doğrudan aktarılması amaçlanmıştır.
Soru: Söyleyicinin üslubunun içerikle uyumu hakkındaki görüşleriniz nelerdir?Kısa Cevap: Türkünün içten ve yalın üslubu, hasret, sevgi, endişe ve umut duygularıyla uyumludur. Turnalara doğrudan seslenilmesi de duyguların daha etkili aktarılmasını sağlar.

10. Sınıf Edebiyat Ders Kitabı Sayfa 48 Cevapları

Çözümleyebilme - Birlikte Öğrenelim

I. Grup: İçerik

Soru: Türkünün söylenme amacı ne olabilir?Kısa Cevap: Sevdiğinden ayrı kalan kişinin hasretini, haber alma isteğini ve kavuşma umudunu turnalar aracılığıyla dile getirmektir.
Soru: Türküdeki en belirgin duygu nedir?Kısa Cevap: En belirgin duygu özlem ve hasrettir. Bunun yanında endişe ve umut da görülmektedir.
Soru: Söyleyicinin türküdeki duyguyu hangi kelimelerle aktardığını düşünüyorsunuz?Kısa Cevap: “yaralı”, “nâme”, “haber”, “nazlı sevdiğim”, “inme turnam” ve “sonu hoş olur” gibi ifadeler özlem, sevgi, kaygı ve umut duygularını yansıtmaktadır.

II. Grup: Yapı

Soru: Türkünün yapı unsurlarını belirleyiniz.Kısa Cevap: Türkü 11'li hece ölçüsüyle söylenmiştir. Her bölümde üç dizelik bent ve ardından iki dizelik kavuştak bulunmaktadır. Uyak, redif ve tekrarlar ahengi desteklemektedir.
Soru: Okuduğunuz türkünün halk şiiri geleneğine ait olduğunu hangi gerekçelerle açıklayabilirsiniz?Kısa Cevap: Türkünün anonim olması, hece ölçüsüyle söylenmesi, ezgili olması, sade halk dili kullanması, bent ve kavuştaklardan oluşması halk şiiri geleneğine ait olduğunu göstermektedir.
Soru: Türküde kullanılan yapı unsurlarının türküye katkıları neler olabilir?Kısa Cevap: Ölçü, uyak, redif, bent ve kavuştak düzeni türkünün akıcı, ezgili ve kolay hatırlanabilir olmasını sağlar. Tekrarlanan kavuştak ana duyguyu da güçlendirir.

III. Grup: Dil ve Anlatım

Soru: Söyleyicinin dil ve üslup seçiminde hangi unsurlar etkili olmuş olabilir?Kısa Cevap: Halkın günlük dili, sözlü kültür geleneği, ezgili söyleyiş ve özlem duygusunun doğrudan aktarılmak istenmesi dil ve üslup seçiminde etkili olmuştur.
Soru: Bu türküyü siz yazsaydınız dil ve anlatımda ne gibi değişiklikler yapardınız?Örnek Cevap: Türkünün içten ve ezgili yapısını korur, günümüzde az kullanılan bazı kelimelerin yerine daha anlaşılır kelimeler kullanırdım. Turnalara seslenme ve tekrar özelliklerini ise değiştirmezdim.
Soru: Türküde kullanılan dil ve anlatımın, söyleyiciyle okuyucu arasında kurduğu bağ hakkında neler söyleyebilirsiniz?Kısa Cevap: Sade ve samimi anlatım, dinleyicinin özlem ve sevgi duygularını kolayca anlamasını sağlar. Doğrudan seslenmeler ve tekrarlar da dinleyiciyi türkünün duygusuna yaklaştırır.

IV. Grup: Ahenk

Soru: Türkünün akılda kalıcılığı hakkında neler söyleyebilirsiniz?Kısa Cevap: 11'li hece ölçüsü, uyak, redif, ikilemeler ve tekrarlanan kavuştak türkünün ritmini güçlendirerek kolay hatırlanmasını sağlamaktadır.
Soru: Türküde başka hangi ahenk unsurlarını kullanmak isterdiniz?Örnek Cevap: Bazı dizelerde asonans, aliterasyon ve iç kafiyeyi daha belirgin kullanırdım. Böylece türkünün ezgili söyleyişini daha da güçlendirebilirdim.
Soru: Ahenk unsurlarını kullanarak türkünün bir bölümünü yeniden yazınız.Örnek Cevap:

Turnalar süzülür akşam göğünden,
Bir haber getirsin uzak köyümden,
Hasretim eksilmez geçen günümden,
Katar katar gelir yine turnalar,
Kanadında umut taşır turnalar.

Bu bölümde hece ölçüsü, ses benzerlikleri ve kelime tekrarlarından yararlanılarak ahenk oluşturulmaya çalışılmıştır.

10. Sınıf Edebiyat Ders Kitabı Sayfa 49 Cevapları

Sıra Sizde – Misafir Taşları

1. Soru: Misafir taşlarını yaptıran kişiler hakkındaki çıkarımlarınız nelerdir?Örnek Cevap: Misafir taşlarını yaptıran kişilerin misafirperver, yardımsever ve paylaşmayı önemseyen insanlar oldukları söylenebilir. Yolcuların ihtiyaçlarını karşılamak istemeleri toplumdaki dayanışma anlayışını göstermektedir.
2. Soru: Siz bu taşlara oturup bir ailenin evinde misafir olsaydınız o aileye karşı hangi duyguları beslerdiniz? Niçin?Örnek Cevap: O aileye karşı minnettarlık, sevgi, saygı ve güven duyardım. Çünkü beni tanımadıkları hâlde evlerini açmaları ve ihtiyaçlarımla ilgilenmeleri güzel bir misafirperverlik örneği olurdu.

Sıra Sizde – Âşıkların Avazı

1. Soru: Sunucunun programa başlama şekli hakkındaki düşüncelerinizi paylaşınız.Örnek Cevap: Sunucunun programa şiirsel ve dikkat çekici bir söyleyişle başlaması, dinleyiciyi konuya hazırlamakta ve âşıklık geleneğinin havasını yansıtmaktadır.
2. Soru: “Âşık okunmayan bir hece gibi / Sabahı bekleyen bir gece gibi / Analiz yaptılar sonuç çıkmadı / Âşık bilinmeyen bilmece gibi” dizelerinin sunucu tarafından dile getirilmesinin sebepleri neler olabilir?Örnek Cevap: Bu dizelerle âşığın çok yönlü, derin ve kolay tanımlanamayan bir sanatçı olduğu anlatılmak istenmiş olabilir. “Bilmece” benzetmesi, âşığın sanatçı kişiliğinin tek bir özellikle açıklanamayacağını vurgulamaktadır.
3. Soru: Program sunucusu, atışmayı tanımlarken neleri önceliyor? Bunun sebepleri neler olabilir?Örnek Cevap: Sunucu atışmada doğaçlama söyleme, hazırcevaplık, söz ustalığı ve karşılıklı söyleyiş becerisini ön plana çıkarıyor olabilir. Çünkü atışma, âşıkların şiir oluşturma ve karşısındakine anında cevap verme yeteneklerini gösteren geleneksel bir söz sanatıdır.
4. Soru: Âşık atışması sırasında âşıkların hangi özellikleri ön plana çıkmaktadır?Örnek Cevap: Âşıkların doğaçlama şiir söyleme, hızlı düşünme, hazırcevaplık, güçlü söz varlığı ve saz eşliğinde şiir söyleme becerileri öne çıkmaktadır.
5. a) Soru: Âşık atışmasında hangi değerlerin vurgulandığını örneklerle açıklayınız.Örnek Cevap: Atışmada saygı, edep, hoşgörü ve geleneğe bağlılık gibi değerlerin öne çıktığı söylenebilir. Âşıkların karşılıklı söz söylerken belirli kurallara ve saygı sınırlarına uymaları buna örnektir.
5. b) Soru: Âşık atışmasında seçilen konulara değerlerin yansıtılmasının sebepleri hakkındaki düşüncelerinizi paylaşınız.Örnek Cevap: Âşıklar halkın içinden yetiştikleri için toplumun kültürel, ahlaki ve manevi değerlerini şiirlerine yansıtırlar. Böylece âşıklık geleneği hem eğlendirici bir sanat olarak yaşar hem de kültürel değerlerin sonraki kuşaklara aktarılmasına katkı sağlar.

10. Sınıf Edebiyat Ders Kitabı Sayfa 50 Cevapları

Karşılaştıralım – Koşuk, Turnalar ve Nerdesin

1. Soru: Tahlil ettiğiniz koşuk ile Turnalar adlı türküyü ve Nerdesin şiirini tabloda verilen ölçütlere göre karşılaştırınız.Kısa Cevap:
..
ÖlçütKoşukTurnalarNerdesin
Gelenekİslamiyet öncesi Türk sözlü edebiyatı geleneğine aittir.Anonim halk şiiri ve türkü geleneğine aittir.Cumhuriyet Dönemi Türk şiiri geleneğine aittir.
Söylenme / yazılma amacıDoğanın canlanışını ve baharın oluşturduğu coşku ve sevinci anlatmak.Ayrılık ve hasreti dile getirmek, sevilen kişiden haber alma isteğini anlatmak.Ulaşılamayan bir sese duyulan özlem ve arayışı ifade etmek.
İçerikBahar, tabiat ve doğanın canlanması işlenmiştir.Hasret, ayrılık, yolculuk, haber alma ve kavuşma umudu işlenmiştir.Özlem, arayış ve kavuşma isteği işlenmiştir.
Dil ve anlatımSade, doğal ve doğa görüntülerine dayanan ahenkli bir anlatım vardır.Sade halk dili kullanılmış; seslenme, ikileme ve tekrarlardan yararlanılmıştır.Yalın fakat lirik ve şiirsel bir anlatım vardır. “Nerdesin?” sözü tekrarlanmıştır.
Yapı unsurlarıDörtlüklerden oluşur ve 7'li hece ölçüsü kullanılmıştır.11'li hece ölçüsü kullanılmış; üç dizelik bentleri iki dizelik kavuştak izlemiştir.Üç dörtlükten oluşmuş ve 11'li hece ölçüsü kullanılmıştır.

Sıra Sizde – Disiplinler ve Sanat Dalları

1. Soru: Turnalar adlı türkünün hangi disiplinlerle ilişkilendirilebileceğini türküden örnekler vererek açıklayınız.Örnek Cevap:
Biyoloji / Zooloji: Turna ve şahin gibi kuşların yer alması canlılar dünyasıyla ilişkilidir.
Coğrafya: Pınar, yol, kış ve donma gibi ifadeler doğal çevre ve iklim özellikleriyle ilişkilendirilebilir.
Dinî kültür: “Mevlâ” sözü ve işlerin Allah tarafından düzeltilmesine yönelik dilek inanç dünyasını yansıtır.
Halk bilimi: Türkünün anonim olması, ezgiyle söylenmesi ve turnaların haber taşıyan varlıklar olarak düşünülmesi halk kültürüyle ilişkilidir.
Edebiyat: Ölçü, uyak, redif, tekrar ve şiirsel söyleyiş gibi edebî özellikler bulunmaktadır.
2. Soru: Turnalar türküsünde işlenen konu hangi sanat dallarıyla ele alınabilir? Yazınız.Örnek Cevap: Türküdeki hasret, ayrılık, yolculuk ve haber bekleme konusu müzik, resim, sinema, tiyatro ve edebiyat gibi sanat dallarında ele alınabilir. Örneğin turnaların yolculuğu resmedilebilir, türkü müzik eseri olarak seslendirilebilir veya aynı konu bir film, tiyatro oyunu, şiir ya da hikâyeye dönüştürülebilir.

10. Sınıf Edebiyat Ders Kitabı Sayfa 51 Cevapları

Sıra Sizde – Çayır Çimen Geze Geze

1. Soru: Aşağıda Çayır Çimen Geze Geze türküsünün iki varyantı yer almaktadır. Türkünün sözleri arasındaki farklılıkları tespit ederek hangi varyantını daha çok beğendiğinizi gerekçesiyle açıklayınız.Örnek Cevap: İki varyantta bazı dizeler ve kelimeler değişmektedir. Örneğin birinci varyantta “oğluna meyil verdim”, “sen git yarim askere/gurbete” gibi ifadeler bulunurken ikinci varyantta “kızına meyil verdim” ifadesi kullanılmaktadır. Ayrıca bentlerin sayısı ve bazı söyleyişler de farklıdır. Ben birinci varyantı daha çok beğendim çünkü daha uzun olması sayesinde ayrılık, sevgi ve bekleyiş duygularını daha ayrıntılı yansıtmaktadır.
2. Soru: Türkülerin varyantlarının ortaya çıkış sebepleri hakkındaki düşüncelerinizi yazınız.Örnek Cevap: Türkülerin sözlü olarak kuşaktan kuşağa aktarılması, yöresel söyleyiş farklılıkları ve söyleyen kişilerin türküye kendi yorumlarını katmaları farklı varyantların ortaya çıkmasına neden olabilir. Zamanla bazı kelime ve dizeler unutulabilir, değiştirilebilir veya türküye yeni bölümler eklenebilir.
3. Soru: Varyantlaşmanın sözlü gelenekle bağlantısı nedir? Gerekçesiyle yazınız.Kısa Cevap: Varyantlaşma sözlü aktarımın doğal sonuçlarından biridir. Bir eser ağızdan ağıza aktarılırken söyleyiciye, yöreye ve zamana bağlı olarak değişikliklere uğrayabilir. Bu nedenle aynı türkünün birbirinden farklı sözlerle söylenen varyantları oluşabilir.

10. Sınıf Edebiyat Ders Kitabı Sayfa 52 Cevapları

Ders Dışı Etkinlik – Türküden Teknolojiye

Görev: Çanakkale İçinde Aynalı Çarşı türküsünden hareketle bir hikâye oluşturunuz ve bu hikâyeyi grup hâlinde canlandırınız.Örnek Çalışma:
Hedef kitle: Öğrenciler ve öğretmenler.
Amaç: Çanakkale Savaşı'nın insanlar üzerindeki etkisini, vatan sevgisini ve fedakârlığı türküden hareketle anlatmak.
Ana ileti: Vatan uğruna yapılan fedakârlıklar unutulmamalıdır.
Görev dağılımı: Hikâye yazarı, yönetmen, oyuncular, dekor-kostüm ekibi, müzik-ışık ekibi ve koordinatör belirlenir.
Çalışma programı: Hikâye oluşturma → diyalogları yazma → rol dağılımı → dekor ve kostüm hazırlığı → prova → canlandırma.
Soru: Çanakkale İçinde Aynalı Çarşı türküsünden hareketle oluşturabileceğiniz hikâyenin ana hatlarını yazınız.Örnek Cevap: Köyünde ailesiyle yaşayan Mehmet, Çanakkale'ye gitmek üzere hazırlanmaktadır. Annesi oğluyla gurur duysa da ayrılık nedeniyle üzgündür. Mehmet, ailesine yeniden kavuşacağına dair umutla yola çıkar. Hikâyede vatan sevgisi, ayrılık, fedakârlık ve aile özlemi ön plana çıkarılır.
Soru: Canlandırmada kullanılabilecek dekor, kostüm, müzik ve diğer unsurları belirleyiniz.Örnek Cevap: Dönemi yansıtan sade kıyafetler, mektup, bavul, Türk bayrağı ve köy ortamını çağrıştıran dekorlar kullanılabilir. Duyguyu güçlendirmek amacıyla uygun bölümlerde Çanakkale türküsünün ezgisinden yararlanılabilir.

10. Sınıf Edebiyat Ders Kitabı Sayfa 53 Cevapları

Türküden Teknolojiye – Canlandırma Planı

Soru: Oluşturduğunuz hikâyeden canlandırma yapmak üzere diyaloglar belirleyiniz.Örnek Cevap:
Anne: Yolun açık olsun oğlum. Seni burada bekleyeceğiz.
Mehmet: Merak etme anne. Dualarınız benimle olsun.
Arkadaşı: Mehmet, yola çıkma vakti geldi.
Mehmet: Geliyorum. Memleketimize sağ salim dönmeyi diliyorum.
Soru: Diyalogları anlatının akışına uygun şekilde düzenleyiniz.Örnek Cevap: Canlandırma köyde vedalaşma, yola çıkış, Çanakkale'deki zorlu günleri anlatan bölüm ve aileye gönderilen mektup sırasıyla düzenlenebilir. Böylece olaylar izleyici tarafından daha kolay takip edilir.
Soru: Rolleri nasıl canlandıracağınız konusunda çalışmalar yapınız.Örnek Cevap: Oyuncuların ses tonu, vurgu, mimik ve beden dilini karakterlerin duygularına uygun kullanmaları için prova yapılmalıdır. Özellikle vedalaşma ve mektup bölümlerinde duygu aktarımına dikkat edilmelidir.

Kontrol Listesi

Değerlendirme: Kontrol listesindeki “Evet-Hayır” alanları nasıl doldurulmalıdır?Cevap: Kontrol listesi grubun gerçek hazırlık durumuna göre doldurulmalıdır. Görev dağılımı, hedef kitle ve iletilerin belirlenmesi, hikâyenin hazırlanması, diyalogların düzenlenmesi, dekor-kostüm hazırlığı ve provalar gerçekten yapıldıysa “Evet”; tamamlanmadıysa “Hayır” işaretlenmelidir.
Değerlendirme: Çalışmanızı hazırlarken öğrendiğiniz veya önemli bulduğunuz bilgileri arkadaşlarınızla paylaşınız.Örnek Cevap: Türkülerin yalnızca bir müzik ürünü olmadığını; tarihî olayların, ortak duyguların ve toplumsal hafızanın gelecek kuşaklara aktarılmasına da yardımcı olduğunu öğrendim. Bir canlandırmanın başarılı olabilmesi için görev paylaşımı ve düzenli prova yapılmasının da önemli olduğunu fark ettim.

10. Sınıf Edebiyat Ders Kitabı Sayfa 54 Cevapları

Edebiyat Atölyesi (Anlatma) – Konuşma

1. Soru: Bu şiirlerden hangisinin okunuşunu daha çok beğendiniz? Gerekçelendirerek yazınız.Örnek Cevap: İstanbul'u Dinliyorum şiirinin okunuşunu daha çok beğendim. Ses tonu, vurgu ve durakların şiirin sakin ve gözleme dayalı havasını daha iyi hissettirdiğini düşünüyorum.
2. Soru: Siz olsaydınız bu şiirleri okurken etkileyiciliği artırmak için neler yapardınız? Yazınız.Örnek Cevap: Şiirin anlamına göre ses tonumu yükseltip alçaltır, vurgu ve duraklara dikkat eder, acele etmeden okurdum. Dinleyicilerle göz teması kurar ve beden dilimi şiirin duygusuna uygun biçimde kullanırdım.

10. Sınıf Edebiyat Ders Kitabı Sayfa 55 Cevapları

Performans Görevi – Şiir Dinletisi

Görev: Belirli bir tema çerçevesinde seçtiğiniz şiirlerden oluşan bir şiir dinletisi hazırlayıp sınıfta sununuz.Örnek Çalışma:
Tema: Kahramanlık
Amaç: Kahramanlık ve vatan sevgisini farklı dönemlerden şiirlerle anlatmak.
Mekân: Okul konferans salonu veya sınıf.
Süre: Yaklaşık 15-20 dakika.
Görev dağılımı: Sunucu, şiir okuyucuları, müzik sorumlusu, görsel-dekor sorumlusu ve teknik sorumlu belirlenir.
Şiir seçimi: Türk edebiyatının farklı dönemlerinden kahramanlık temasını işleyen, öğretmenin uygun gördüğü şiirler seçilir.
Fon müziği: Şiirlerin duygusunu destekleyen sözsüz ve düşük sesli müzikler tercih edilir.
Planlama: Şiir dinletisinin hazırlanması için nasıl bir plan yapılabilir?Örnek Cevap:
1. Tema belirlenir.
2. Temaya uygun şiirler araştırılır.
3. Şiirlerin okunma sırası belirlenir.
4. Grup üyeleri arasında görev dağılımı yapılır.
5. Fon müzikleri ve görseller seçilir.
6. Sunum metni hazırlanır.
7. Bireysel ve toplu provalar yapılır.
8. Öğretmenin geri bildirimlerine göre son düzenlemeler tamamlanır.

10. Sınıf Edebiyat Ders Kitabı Sayfa 56 Cevapları

Şiir Dinletisi – Derleme Aşaması

Derleme: Dinletide kullanılacak şiirler seçilirken nelere dikkat edilmelidir?Cevap: Şiirler belirlenen temayla uyumlu, nitelikli ve dinleti süresine uygun olmalıdır. Güvenilir kaynaklardan seçilmeli ve öğretmenin görüşü alınmalıdır.

Sunum Metni Yazma Aşaması

Görev: Şiir dinletisi için kısa bir sunum metni hazırlayınız.Örnek Cevap: Değerli öğretmenimiz ve sevgili arkadaşlarımız, kahramanlık teması etrafında hazırladığımız şiir dinletimize hoş geldiniz. Dinletimizde vatan sevgisini, cesareti ve fedakârlığı farklı şiirlerin diliyle sizlerle paylaşacağız. Şiirlerin duygu dünyasına birlikte yolculuk etmenizi diliyoruz.

Prova Aşaması

Soru: Prova sırasında nelere dikkat edilmelidir?Cevap: Doğru telaffuz, vurgu, tonlama, duraklar, ses yüksekliği ve beden dili üzerinde çalışılmalıdır. Şiirler ezberlenmeli, bireysel ve toplu provalar yapılmalı; mekân, ses sistemi ve diğer araçlar önceden kontrol edilmelidir.

Sunma Aşaması

Soru: Şiir dinletisinin sunumu sırasında nelere dikkat edilmelidir?Cevap: Sunuma dikkat çekici bir girişle başlanmalı, şiirler belirlenen plana göre sunulmalı ve dinleyicilerle göz teması kurulmalıdır. Ses tonu, beden dili, zaman ve mekân şiirin duygusuna uygun biçimde kullanılmalıdır.

10. Sınıf Edebiyat Ders Kitabı Sayfa 57 Cevapları

Akran Değerlendirme Formu

Değerlendirme: “Evet, Kısmen, Hayır” seçenekleri nasıl işaretlenmelidir?Cevap: Form, değerlendirdiğiniz grubun gerçek sunumuna göre doldurulmalıdır. Tema seçimi, giriş, şiirlerin seslendirilmesi, görsel-işitsel ögeler, beden dili, mekân kullanımı, vurgu-tonlama, süre ve Türkçenin doğru kullanımı ayrı ayrı değerlendirilmelidir.

Çıkış Kartı

3: Sunumunuzda geliştirilmesi gerektiğini düşündüğünüz üç unsuru yazınız.Örnek Cevap:
• Dinleyicilerle daha fazla göz teması kurmak.
• Vurgu ve tonlamayı daha etkili kullanmak.
• Sunum süresini daha iyi planlamak.
2: Özgün konuşmacı kimliğinin nasıl oluşturulabileceğine yönelik iki soru yazınız.Örnek Cevap:
• Konuşurken kendi üslubumu nasıl geliştirebilirim?
• Ses tonu ve beden dilini doğal ve etkili biçimde nasıl birlikte kullanabilirim?.
1: Sunumunuz sırasında sizi en çok geliştirdiğini düşündüğünüz aşamayı yazınız.
Örnek Cevap: Prova aşaması beni en çok geliştirdi. Provalar sayesinde sesimi daha doğru kullanmayı, heyecanımı kontrol etmeyi ve eksiklerimi sunumdan önce fark etmeyi öğrendim.


.

.

10.Sınıf Edebiyat Ders Kitabı Cevapları Yeni Müfredat
10.Sınıf Edebiyat Ders Kitabı Cevapları Yeni Müfredat 


10-sinif-edebiyat-ders-kitabi-cevaplari-sayfa-17


DİĞER TÜM SAYFALAR İÇİN TIKLAAAAAAA

 .

 

Yorum Kutusu

Daha yeni Daha eski

sponsor

sponsor