10. Sınıf Edebiyat Ders Kitabı Sayfa 34 Cevapları
Sıra Sizde
1. Soru: Sözlü kültür ürünlerinin toplum ve birey üzerindeki etkileri hakkındaki düşüncelerinizi arkadaşlarınızla paylaşınız.Örnek Cevap: Masal, âşıklık geleneği, Karagöz, meddah, Dede Korkut Hikâyeleri ve Nasreddin Hoca fıkraları gibi sözlü kültür ürünleri bireyin dilini, hayal gücünü ve kültür bilincini geliştirir. Toplumun geleneklerini, değerlerini ve ortak geçmişini kuşaktan kuşağa aktararak birlik ve aidiyet duygusunu güçlendirir.
2. Soru: Bir toplumun hafızasını oluşturan sözlü kültür ürünlerinin korunmasının millî kimliğin sürekliliğine katkısı nelerdir? Yazınız.Kısa Cevap: Sözlü kültür ürünlerinin korunması, toplumun dilinin, geleneklerinin, değerlerinin ve ortak hafızasının gelecek kuşaklara aktarılmasını sağlar. Böylece yeni nesiller geçmişleriyle bağ kurar ve kültürel kimliğin devamlılığı sağlanır.
10. Sınıf Edebiyat Ders Kitabı Sayfa 35 Cevapları
Ders Dışı Etkinlik – Dijital Kültür
Bu etkinlikte sözlü kültür ürünlerinin yazılı ve dijital ortamlardan yararlanılarak korunması ve gelecek kuşaklara aktarılması üzerine bir çalışma yapılması istenmektedir.
Uygulama: Okuduğunuz metinden faydalanarak sözlü kültürün aktarılmasıyla ilgili bir fikir oluşturunuz.
Örnek Cevap: “Dijital Sözlü Kültür Arşivi” oluştururdum. Aile büyüklerinden masal, türkü, mani, fıkra ve yöresel hikâyeler derleyerek bunları izinlerini aldıktan sonra ses veya video kaydıyla dijital ortamda saklardım.
Uygulama: Fikrinizi aile büyüklerinize danışarak ve güvenilir genel ağ kaynaklarından (gov, edu uzantılı) faydalanarak derinleştiriniz.Örnek Cevap: Aile büyüklerime kültürel ürünlerin kimlerden ve nasıl öğrenildiğini sorar; güvenilir dijital arşivlerden yararlanarak kaynak kişi, yöre, kayıt tarihi ve ürünün özellikleri gibi bilgileri de çalışmama eklerdim.
Dijital Kültür – Araştırma Soruları
Soru: Sözlü ve yazılı kültür ürünlerinin toplumun hafızasını yansıtma ve millî kimliği oluşturmadaki etkisi nelerdir?Kısa Cevap: Bu ürünler toplumun geçmişini, geleneklerini, duygu ve düşüncelerini, ortak değerlerini gelecek kuşaklara aktarır. Böylece toplumsal hafıza ve kültürel kimlik korunur.
Soru: Sözlü ve yazılı kültür ürünlerini gelecek kuşaklara aktarmak için neler yapılabilir?Örnek Cevap: Kültür ürünleri yazıya geçirilebilir, ses ve görüntü kayıtları alınabilir, kitaplaştırılabilir ve dijital arşivlerde saklanabilir. Okullarda bu ürünleri tanıtan etkinlikler de düzenlenebilir.
Soru: Dijitalleşmenin yazılı ve sözlü kültür ürünlerini nasıl etkileyebileceğini düşünüyorsunuz?Örnek Cevap: Dijitalleşme kültür ürünlerinin kaydedilmesini, korunmasını ve daha fazla insana ulaştırılmasını kolaylaştırır. Ancak yanlış bilgi, kaynak belirtilmemesi ve ürünün özgünlüğünün bozulması gibi sorunlara karşı dikkatli olunmalıdır.
Soru: Sözlü kültür ürünlerini derlemek, tanıtmak veya gelecek nesillere aktarmak için dijital teknoloji imkânlarından nasıl yararlanabilirsiniz? Bu imkânlardan yararlanırken nelere dikkat etmelisiniz?Örnek Cevap: Telefon, kamera ve ses kayıt cihazlarıyla kültür ürünleri kaydedilebilir; kayıtlar yazıya çevrilerek dijital arşivlerde saklanabilir. Kaynak kişiden izin alınmalı, kişisel bilgiler korunmalı, kayıtların doğruluğu kontrol edilmeli ve kaynak belirtilmelidir.
Soru: Sözlü ve yazılı kültür ürünlerinin derlenmesi, tanıtılması ve aktarılmasıyla ilgili çıkarımlarda bulununuz.Örnek Cevap: Sözlü kültür ürünleri yazıya ve dijital kayda aktarıldığında daha kalıcı ve erişilebilir hâle gelir. Böylece kültürel mirasın unutulma riski azalır.
Soru: Araştırmanızda sözlü ve yazılı kültür ürünlerinin tanıtılmasında ve aktarılmasında eksik gördüğünüz yönleri belirleyiniz.Örnek Cevap: Bazı kültür ürünlerinin hâlâ kayıt altına alınmamış olması, mevcut kayıtların dağınık bulunması ve kaynak bilgilerinin eksik verilmesi önemli sorunlardır. Gençlere yönelik dijital içeriklerin az olması da bir eksikliktir.
Soru: Belirlediğiniz eksikliklerle ilgili ne tür çalışmalar yapılabileceği hakkında bir yazı yazınız.Örnek Cevap: Sözlü kültür ürünlerinin unutulmaması için masal, türkü, mani, fıkra ve yöresel hikâyeler düzenli biçimde kayıt altına alınmalıdır. Kaynak kişi, yöre ve kayıt tarihi belirtilerek ses, görüntü ve metinler ortak dijital arşivlerde toplanabilir.
Okullarda öğrencilerin aile büyükleriyle görüşmeler yapacağı “Sözlü Kültür Günleri” düzenlenebilir. Hazırlanan içerikler okul siteleri, podcastler ve kısa videolar aracılığıyla paylaşılabilir. Böylece kültürel miras hem korunur hem de yeni kuşaklara ulaştırılır.Değerlendirme: Bu çalışmayı yaparken öğrendiğiniz veya önemli bulduğunuz bilgileri arkadaşlarınızla paylaşınız.
Örnek Cevap: Sözlü kültür ürünlerinin toplumun hafızasını ve kültürel kimliğini taşıyan önemli miraslar olduğunu öğrendim. Dijital teknolojilerin bilinçli kullanılmasıyla bu ürünlerin gelecek kuşaklara daha kolay aktarılabileceğini düşünüyorum.10. Sınıf Edebiyat Ders Kitabı Sayfa 36 Cevapları
Sıra Sizde – Şiir, Tema ve Şair İlişkisi
1. Soru: Farklı dönemlerde söylenen/yazılan şiirlerin aynı temayı işlemesiyle ilgili düşünceleriniz nelerdir?Örnek Cevap: Doğa, sevgi, özlem, umut ve özgürlük gibi temalar insan hayatında her dönemde önemini koruyabilir. Ancak şairlerin kullandıkları dil, imgeler ve anlatım biçimleri yaşadıkları döneme göre değişebilir.
2. Soru: Tahlil ettiğiniz koşukla yukarıdaki şiirleri içerik ve tema açısından ilişkilendirerek bu şiirlerden hangisinin koşukla benzer özellikler taşıdığını tespit ediniz. Bu tespitleri yaparken nasıl bir yol izlediğinizi açıklayınız.Örnek Cevap: Gün Olur şiirini koşukla ilişkilendirdim. Her iki şiirde de doğa unsurlarına geniş yer verilmiştir. Koşukta baharla canlanan tabiat, Gün Olur'da ise deniz, kuşlar, çiçekler, gökyüzü ve güneş öne çıkmaktadır. Karşılaştırmayı tema, doğa unsurları ve oluşturulan duygu üzerinden yaptım.
3. a) Soru: Belirlediğiniz şiirde söyleyicinin hitap ettiği varlık ya da kavrama yönelik duyguları hakkında neler söyleyebilirsiniz?Örnek Cevap: Söyleyicinin doğaya karşı hayranlık, yaşama sevinci ve özgürlük isteği duyduğu söylenebilir. Doğayla bütünleşme arzusu şiirin genelinde hissedilmektedir.
3. b) Soru: Şairin okuyucuya aktarmak istediği duygu ve düşünceler nelerdir?Örnek Cevap: Şiirde insanın günlük hayatın sınırlarından uzaklaşarak özgürlüğü ve doğanın güzelliklerini yaşama isteği öne çıkmaktadır.
3. c) Soru: Belirlediğiniz şiirde açık ve örtük iletili dizeler hangileridir? Açık ve örtük iletili dizelere birer örnek veriniz.Kısa Cevap:
Açık ileti: “Gün olur, alır başımı giderim.” Söyleyicinin bulunduğu yerden uzaklaşma isteği doğrudan anlatılmaktadır.
Örtük ileti: “Dünyalar vardır, düşünemezsiniz.” İnsanın alışılmış yaşamının dışında keşfedebileceği farklı güzelliklerin ve imkânların bulunduğu sezdirilmektedir.
4. Soru: Belirlediğiniz şiirin temasıyla şairin ruhsal durumu arasında nasıl bir ilişki kurulabilir? Şiirden örnekler vererek açıklayınız.Örnek Cevap: Şiirde yansıtılan özgürlük ve doğayla bütünleşme isteği, söyleyicinin coşkulu ve hareketli ruh hâliyle uyumludur. Mavi gökyüzü, güneş, deniz ve kuşlarla ilgili ifadeler bu duyguyu güçlendirmektedir.
5. Soru: Yukarıdaki şiirlerden faydalanarak şiir-şair ilişkisi hakkında çıkarımlarda bulununuz.Örnek Cevap: Şairin duygu dünyası, gözlemleri, yaşadığı dönem ve anlatım tercihleri şiire yansıyabilir. Aynı tema farklı şairler tarafından farklı bir dil ve üslupla işlenebilir.
10. Sınıf Edebiyat Ders Kitabı Sayfa 37 Cevapları
Sıra Sizde – Metinlere Yönelik İzlenimler
Soru: Bozkurtların Ölümü adlı metinden etkilendim/etkilenmedim. Çünkü...Örnek Cevap: Etkilendim. Çünkü güreşe katılan kişilerin güçlü ve dikkat çekici sözlerle tanıtılması metne destansı ve heyecanlı bir hava kazandırmıştır. Kahramanların cesareti ve gücü etkileyici biçimde anlatılmıştır.
Soru: Fesüphanallah! adlı metinden etkilendim/etkilenmedim. Çünkü...Örnek Cevap: Etkilendim. Çünkü coğrafi şartların insanların yaşam biçimini ve ekonomik faaliyetlerini nasıl etkilediği somut örneklerle anlatılmıştır.
Soru: Dile Gelen Taş adlı metinden etkilendim/etkilenmedim. Çünkü...Örnek Cevap: Etkilendim. Çünkü denizin insana ait duygularla anlatılması, aşk ve hasret duygusunu daha etkileyici hâle getirmiştir. Hayal gücüne dayalı anlatım metne şiirsel bir özellik kazandırmıştır.
10. Sınıf Edebiyat Ders Kitabı Sayfa 38 Cevapları
Süreci Değerlendirebilme – Türk Köylüsü Soru: Türk Köylüsü adlı metinden etkilendim/etkilenmedim. Çünkü...Örnek Cevap: Etkilendim. Çünkü Türk köylüsü; Nasreddin Hoca, Bayburtlu Zihni, Ferhat, Kerem, Keloğlan ve Yunus gibi kültürümüzde önemli yeri bulunan kişi ve kahramanlarla ilişkilendirilmiştir. Köylünün halk kültürünü taşıyan, güçlü ve dirençli yönü etkileyici biçimde anlatılmıştır.
Çıkış Kartı
3. Soru: Koşukla ilgili beğenilerinizi ifade eden üç cümle yazınız.Örnek Cevap:
1. Baharın gelişi ve doğanın canlanmasının canlı biçimde anlatılmasını beğendim.
2. Ölçü, uyak ve ses tekrarlarının oluşturduğu ezgili söyleyişi etkileyici buldum.
3. Eski Türklerin doğayla iç içe yaşamının şiire yansıtılması ilgimi çekti.
2. Soru: Koşuğa değer kattığını düşündüğünüz iki özelliği yazınız.Kısa Cevap:
1. Dörtlükler ve 7'li hece ölçüsüyle düzenli bir yapıya sahip olması.
2. Uyak, redif ve ses tekrarlarıyla güçlü bir ahenk oluşturması.
1. Soru: Koşuğu siz söyleseydiniz koşuğun hangi yapı özelliğini değiştirirdiniz?Örnek Cevap: 7'li hece ölçüsünü ve dörtlük yapısını korur, ancak dörtlük sayısını azaltarak şiiri daha kısa hâle getirirdim.
Yorum Gönder